Облыста болашақ жауынгерлерді “Көктем – 2014” мерзімді әскери қызмет атқаруға шақыру науқаны басталды. Азаматтарды мерзімді әскери қызметке шақыру ел Президентінің Жарлығына және Үкімет қаулысына сәйкес жылына екі рет өткізіледі. Бүгіндері 18 бен 27 жас аралығындағы әскерге жарамды азаматтарды Отан алдындағы борыштарын өтеуге шақыру науқаны қызу жүріп жатыр.
Биылғы көктемде қалыптасқан дәстүрге сай 18-27 жас аралығындағы 600-ден астам ер-азаматты әскер қатарына шақыру жоспарланып отыр. Олардың қатарына әскерге шақырылудан босатылған немесе кейінге қалдырылған, сондай-ақ, оқу орындарынан шығарылған 27 жасқа дейінгі азаматтар кіреді. Бүгінде әскери міндеттілерді іріктеу жұмысы ойдағыдай жүргізіліп, болашақ жауынгерлер арнайы тексерістен өтуде. Олардың көпшілігі әскерге жарамды деп танылып отыр.
Көктемгі науқан сәуірдің бірінен маусымның отызына дейін жалғасады. Белгіленген мерзім ішінде облысымыздан әскер қатарына алынатын азаматтардың 180-ге жуығы Петропавл қаласынан жіберілмек. Қазірде Петропавл қаласы бойынша 35 жас әскер қатарына алынды. Бұл бозбалалардың алғашқы легі сәуірдің 22-сі мен 26-сы күндері Республикалық гвардия мен Ұлттық қауіпсіздік комитетінің шекара қызметіне аттанды.
Әскери бөлімдерге жөнелтілетін шақырылушылардың саны көп емес. Бірақ әскери борышын өтеуге талпынатындар жетіп артылады. Осыған байланысты әскерге Қарулы Күштер қатарына алдын ала белгіленген талаптардан өтіп, денсаулығы, білімі, психологиялық қабілеті бойынша тапсырмаларды орындаған азаматтар ғана іріктеліп алынады. Әскерге шақыру комиссиясы олардың кәсіби біліктілігі мен мамандығына назар аударып, денсаулық жағдайын ескереді. Сондай-ақ, олардың білім деңгейлеріне, азаматтардың моральдық-психологиялық ахуалына да барынша мән берілмек. Мәселен, жоғары білімі бар әскерге шақырылушылар оқу-жаттығу бөлімдеріне олардың біліміне және әскери даярлық бейініне ұқсас мамандықтар бойынша жіберілетінін де айтуымыз керек. Математика, физика және инженерлік-экономикалық факультеттерді бітіргендер радиотехника, зениттік-зымыран бөлімдеріне, басқа да әскери құрылымдардың байланыс бөлімдеріне жіберіледі. Оқу-жаттығу бөлімдеріне кандидаттарды іріктеу кезінде басқа да сипаттарымен қатар, олардың әскерге шақырылғанға дейін алған мамандықтарына мән беріледі.
Қолданыстағы қаулыға сәйкес азаматтарды мерзімді әскери қызметке шақыру және оларды шақыру пункттеріне келу жөнінде хабардар етуді тұрғылықты жері бойынша жергілікті әскери басқару органдарының лауазымды адамдары, жергілікті атқарушы органдар арқылы шақырту қағазымен немесе жұмыс, оқу орны бойынша ұйым басшылары жүргізеді.
Ал азаматтардың әскерге шақыру комиссиясына дәлелсіз себептермен келмей қалуы, сондай-ақ, азаматқа шақырту қағазын жеке өзіне беру мүмкін болмаған жағдайлардың барлығы Қорғаныс істері жөніндегі басқармалардың бақылауында болады. Әскерге шақырудан қасақана жалтарғандар, сондай-ақ, азаматтардың әскерге шақыру пункттеріне уақтылы келуіне кедергі келтірген адамдар қолданыстағы заңдарға сәйкес жауапкершілікке тартылады.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 7 тамыздағы №1029 қаулысымен бекітілген “Әскери-дәрігерлік сараптама жүргізу қағидаларына” сәйкес әскерге шақыру жасындағы азаматтарды әскери қызметке жарамдылығын анықтау үшін болашақ жауынгерлер медициналық тексеруге қоса, әрбір әскери бөлімнен келген психологтардың сынағынан өтеді. Бұл мақсатта құрылған медициналық комиссиялар әскерге шақыру барысында азаматтардың денсаулығын тиянақты тексеріп қана қоймай, сонымен қатар наркотестілеу жүргізіледі. Өйткені, есірткі қолданатын шақырылушылар әскери қызметке алынбайды әрі олар емделуден өтулері тиіс. Ол үшін наркодиспансерге қосымша емделуге жіберіледі. Дәл әскерге аттанар алдында іріктелген азаматтар тағы бір мәрте есірткіні айғақтау тексерісінен өткізіледі.
Жастар арасында Қарулы Күштерді толықтырудың жаңа жүйесі, келісімшартпен әскери қызметке кіру үлкен қызығушылық туғызып отырғандығын айта кеткен жөн.
19 бен 35 жас аралығындағы азаматтарды келісімшарт бойынша әскери қызметке іріктеу, шақыру жұмыстары біздің өңірде де жүргізілуде. Әскер қатарына қосылуға ниет білдіруші бірінші кезекте Қазақстанның азаматы әрі денсаулығы мықты, әскери талапқа сай мамандығы және бұрын сотталмаған адам болуы керек. Жоғары білімі бар запастағы офицерлер, әскери оқу орындарының курсанттары, мерзімді әскери қызметті аяқтаған және орта кәсіби білімі бар солдаттар, матростар келісімшартқа отыру мүмкіндігіне ие.
Әскери қызметтің артықшылығына тоқталар болсақ, келісімшартпен әскери қызметке кірген азаматтар мемлекеттің қорғауында болады және оның өзіне, отбасына деген қамқорлығын сезінеді. Ең бастысы – кепілді және уақтылы түрде лайықты еңбекақы ала алады. Оның көлемі әскери дәрежеге, лауазымына, санатына және әскери қызметінің еңбек сіңірген жылдарына сәйкес өсіріледі. Сондай-ақ, мемлекет есебінен тұрғын үй беріледі. Егер де тұрғын үй қорында қызметтік баспана болмаған жағдайда тұрғын үй жалдауға, яғни жалға алуға ақшалай өтемақы беріледі. Оның мөлшері отбасы мүшелерінің санына және қызмет орнына байланысты белгіленеді. Әскери қызметшінің отбасы мүшелеріне мемлекет есебінен әскери-медициналық мекемелерде медициналық қызмет көрсетіліп, мемлекет бекіткен норма бойынша заттай мүлікпен қамтамасыз етіледі.
Тек өткен жылдың қорытындысы бойынша әскери қызметке жаңадан қабылданғандарды жөнелту жоспарына сәйкес бір мыңнан аса солтүстікқазақстандық әскерге шақырылушылар Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерінде, республикалық гвардияда, ҰҚК-нің шекара қызметінде, ҚР ІІМ Ішкі әскерінде, республика аумағындағы төтенше жағдайлар бойынша әскери бөлімдерде қызметтерін өтеуде.
Амангелді ДҮЙСЕКИН,
облыстық Қорғаныс істері жөніндегі департаменттің тәрбие, әлеуметтік және психологиялық жұмыс бойынша бөлімінің бастығы.