Өңірге жұмыс сапарымен келген Премьер-министрдің орынбасары Қанат Бозымбаев пен облыс әкімі Ғауез Нұрмұхамбетов су басу қаупі жоғары елді мекендерді аралап, гидрологиялық нысандарды тексерді. Алдымен Шал ақын ауданындағы Сергеев су қоймасына барды.
Сергеев су қоймасы – Есіл өзенінің ағынын реттейтін және сумен қамтамасыз ететін стратегиялық нысан. Өткен жылдан бері мұнда нығайту, түбін тереңдету және жағалауларды қорғау жұмыстары жүргізіліп жатыр. Сергеев су қоймасының ернеуінен асқан судың биіктігі 1 метр 4 сантиметр. Өткен жылғы антирекорд 4 метр 25 сантиметр болған. Қазір су тасқынының екінші толқынының шарықтау кезеңі өтіп жатыр.
«Бүгінгі таңда Ақмола облысынан келе бастаған ағыннан Есіл өзенінің су деңгейі қайта көтерілді. Мұны Ғабит Мүсірепов атындағы аудан мен Шал ақын ауданы аумағында тіркедік. Бір тәулікте су деңгейі 118 пайызға дейін жетті. Су әлі келіп жатыр», – деді «Қазгидромет» РМК облыстық филиалының директоры Қымбат Мерғалимова.
Әзірге өңіріміздегі жағдай тұрақты. Сергеев және Петропавл су тораптары штаттық режімде жұмыс істеп тұр. Тасқын басталғалы олар арқылы 620 миллион текше метр су ағып өтті.
«Жағдай бақылауда. Жергілікті атқарушы органдарға ақпаратты әр 4 сағат
сайын береміз. Су тасқынының екінші толқыны қатты болмайды деп ойлаймыз. Өткен жылғы жағдай қайталанбауы керек», – дейді «Қазсушар» РМК облыстық филиалының директоры Шұғайып Ибатуллин.
Қанат Бозымбаев жауапты тұлғаларға тәуекел аймағындағы елді мекендер мен саяжай аумақтарындағы ахуалды тәулік бойы бақылауды міндеттеді. Су қоймаларындағы ағыс деңгейін реттеу, сондай-ақ тасқынға қарсы атқарылып жатқан іс-шаралар туралы ақпараттардан халық үнемі хабардар болып отырулары қажет. Жалпы облыс бойынша тәуекел аймағында 116 елді мекен орналасқан. Сонымен қатар вице-премьер Есіл өзенінің бойындағы Николаевка, Покровка, Явленка, Большая Малышка және Соколовка ауылдарындағы жағдайды тексерді.
Өткен жылғы жағдай қайталанбас үшін су тасқынының алдын алуда инженерлік жұмыстар жоспары жүзеге асырылып, нәтижесінде 60 елді мекенде су басу қаупі азайды. Ұзындығы 47 шақырымды құрайтын бөгеттер нығайтылды. 108 су өткізу құбыры орнатылып, 10 шақырымнан астам арық тереңдетілді. 4 шақырым кіші өзен арнасы мен 200 шақырым кәріз жүйесі тазартылды.
Қанат Бозымбаев Қызылжар ауданына барып, Бескөл, Прибрежное және Тепличное ауылдарындағы жөнделген бөгеттердің сапасын көрді. Прибрежное ауылының іргесіндегі қорғаныс үйіндісі биыл бой көтерді. Нығайту үшін үсті полиэтилен қаптамамен жабылды, бетон плиталар мен топырақ салынған қаптар қойылды. Өткен жылы Қызылжар ауданы айтарлықтай зардап шекті. Вице-премьер аудан әкіміне бірқатар тапсырма жүктеді.
Бұдан бөлек, Қанат Бозымбаев Петропавл су торабын және Заречный кентіндегі айналма каналдың жағдайын қарады. Ұзындығы 3,7 шақырымға созылған бұл канал биыл су деңгейін реттеу және артық суды шығару үшін салынды. Заречный кентінде Петропавл қаласының әкімі Серік Мұхамедиев тасқыннан қорғану бойынша қандай жұмыстар атқарылғанын айтып, елді мекенге қатысты жоспарларымен бөлісті. Айналма канал жобасының құны 328 миллион теңгені құрады. Қазіргі уақытта судың бір бөлігі осы арнамен кетіп жатыр.
Петропавлда су тасқынының бірінші толқынының шарықтау кезеңі 4-5 сәуірге болжанып отыр. Қорғау бөгеттерін нығайту жұмыстары аяқталуға жақын. Қанат Бозымбаев Ущев көшесіндегі бөгетті қалпына келтіру жұмыстарын тексерді. Бұл нысан Ойқала шағынауданын су тасқынынан қорғайды. Апаттың алдын алу үшін бөгеттің биіктігі 4,5 метрден жеті метрге дейін ұлғайтылған. Оның ені бұрын 3 метр болса, енді 6 метрді құрайды. Құрылымның ұзындығы 300 метрге ұзартылған. Есіл өзенінің оң жағалауында орналасқан бөгет «Демеу» қоры есебінен салынған. Бүгінгі күні сараптама жұмыстары толығымен аяқталған.
Сондай-ақ Қанат Бозымбаев «Биотоған» су жинау қоймасы маңындағы қорғаныс бөгетінің құрылысымен танысты. Өткен жылды ескере отырып, көлемі ұлғайтылған. Бұл бөгеттің тозуының алдын алып, табиғи сипаттағы төтенше жағдай қаупін болдырмауға мүмкіндік бермек. Жұмыстар желтоқсанда аяқталмақ. «Қызылжар су» кәсіпорнының директоры Жеңіс Сұлтановтың айтуынша, мемлекет тарапынан бөлінген қаражат толықтай игерілген. Үш жыл ішінде 124 миллион теңге инвестиция салынған.
Су тасқыны кезеңінің қауіпсіз өтуін қамтамасыз ету үшін Қанат Бозымбаев Солтүстік Қазақстан облысының әкімдігі мен Төтенше жағдайлар министрлігіне тәулік бойы тәуекел аймағындағы елді мекендерде, әсіресе саяжай алқаптарында мониторинг жүргізуді, су қоймаларындағы су деңгейін реттеуді және халықты су тасқынына қарсы іс-шаралар туралы уақтылы хабардар етуді тапсырды.
Ақерке ДӘУРЕНБЕКҚЫЗЫ,
«Soltüstık Qazaqstan».