Аудандық әкімдіктер тозығы жеткен жолдарды облыстық бюджет есебінен жөндеп қана қоймай, енді жобалық-сметалық құжатты әзірлеуге де қаржы сұрауды шығарған. Облыстық әкімдіктің кезекті отырысында өңірдің қаңтар айындағы әлеуметтік-экономикалық дамуы сараланып, жайбасарлыққа салынған аудан басшылары сынға ілікті.
Өткен жылы облыстық “Soltústіk Qazaqstan” газетінің редакциясына табан тіреп, Қызылжар өңірі баспасөзінің қасиетті қарашаңырағында қызмет атқарған әкем Имақ Тоқпановтың ізбасарларын көріп бір марқайып қалдым. Маған қазақтың мұңын мұңдап, жоғын жоқтаған аяулы тұлғалар қызмет еткен редакция бөтен емес. Өйткені, іргесін Алаштың ардақты перзенттері қалап, керегесін көркемсөз, кестелі оймен керген осынау басылымда әкем Имақ Тоқпанұлының да ізі …
Менің бойымда газет оқу мәдениетін қалыптастырып, баспасөзге деген махаббатымды оятқаны үшін әкеме өмір бақи қарыздармын. Әкем қарапайым механизатор, шешем сауыншы болғанымен, көзі ашық, көкірегі ояу адамдар еді. Бала күнімізден бізге “Пионер”, “Балдырған”, “Жұлдыз”, “Лениншіл жас”, “Комсомольская правда”, “Правда”, “Ленин туы” деген газет-журналдарды жаздырып, оқытты. Үйімізде керемет мүлік, жиһаз болмаса да, газет-журнал, кітап аз емес еді.
Денсаулыққа зиян келтірумен аяқталатын қылмыстардың әрбір екіншісі масаң күйде жасалады. Әйелдерге қатысты жасалатын барлық қылмыстардың әрбір төртіншісі бірлесіп ішімдік ішуден соң орын алады. Тұрмыстық қылмыстарға да көбінесе алкоголь себепші.
Бүгін қазақ баспасөзінің тарихында ойып алар орны бар “Soltústik Qazaqstan” газеті жайлы ой толғаудың орайы келіп тұр. Енді санаулы күндерден кейін іргесін Мағжан Жұмабаев, Смағұл Сәдуақасов, Қошке Кемеңгеров, Ғаббас Тоғжанов, Бекмұхамет Серкебаев (атақты жерлесіміз, жезтаңдай әнші Ермек Серкебаевтың әкесі) сынды Алаштың ардақтылары қалаған, небір айтулы тұлғалардың қолтаңбасы қалған басылым абыз жастың биігіне көтеріліп, жаңа ғасыр …
Абыз басылымның алғашқы саны осыдан тура жүз жыл бұрын Омбы қаласында жарық көрді. Кейін Ақмола губерниясы құрылып, оның орталығы – Петропавл қаласына газет “Бостандық туы” деген атаумен көшірілді. Басылымның алғашқы редакторларының қатарында Әбілқайыр Досовтың есімі де аталады.
Осы күндері халқымыздың үніне, жүрекжарды сөзіне айналған “Soltústіk Qazaqstan” газеті ел басына түскен зұлмат жылдарды да, ұлттың мерейін тасытқан қуанышты сәттерді де бастан өткерді. Алайда, газет қай кезде де, қандай жағдайда да ұлтының сөзін сөйлеуден, ел-жұртты жақсылыққа, іргелі істерге ұмтылдырудан жаңылған емес.
ХХ ғасырдың 20-жылдары “Кедей сөзі” атты шағын газеттен бастау алған басылым осынау сан жылдар ішінде бұралаңы мен қиындығы мол, үлкен сындарлы жолды артқа тастады. Сан қилы кезеңдерде “Бостандық туы”, “Кеңес ауылы”, “Ленин туы” болып шыққан, қазақ әдебиетінің танымал тұлғалары Мағжан Жұмабаев, Смағұл Сәдуақасов, Қошке Кемеңгеров, Сәбит Мұқанов, Мәжит Дәулетбаев, Елжас Бекенов, Шахмет Құсайынов, Әлжапар Әбішев, …
Солтүстік өңірдегі байырғы басылымдардың бірі – “Soltústik Qazaqstan” газетінің алғашқы нөмірінің жарыққа шыққанына жүз жыл толғалы отыр.
Құрметті әріптестер! Баршаңызды “Soltústik Qazaqstan” газетінің 100 жылдық мерейлі белесімен шын жүректен құттықтаймын!
Өткен ғасырдың басында “Кедей сөзі” деген атпен жарық көрген, уақыт белестеріне сай “Бостандық туы”, “Кеңес ауылы”, “Ленин туы” деген атаумен қызметі Тәуелсіздік дәуіріне жалғасқан “Soltústik Qazaqstan” газетінің жүріп өткен жолына қарасаңыз, осы сөздердің айғағын табасыз. Бір ғасырлық тарихы бар басылым көп емес. Бұл – шоқтығы биік басылым.
2005 жылдың шұғылалы көктемінде өңіріміздегі аға басылымның 85 жылдығын салтанатты жағдайда бүкіл облыс жұртшылығымен бірге мерекелегеніміз есімде. Ақ тілектер жауған мерейтой кешінде газет жанашырлары лек-легімен басылым жайлы жылы лебіздерін білдіріп, газет ұжымын, барша оқырмандарын шын жүректен құттықтап, шығармашылық жаңа табыстар тілеген еді.
Қызылжар өңірінің қасиетті қарашаңырағы – “Soltústik Qazaqstan” газетінің 100 жылдық мерейтойы – облысымыздың қоғамдық-саяси өміріндегі елеулі оқиға.
Бүгінде өзінің ғасыр тойын атап өткелі отырған “Soltústіk Qazaqstan” газетімен бала кезімнен таныспын. Ол кезде бұл басылым “Ленин туы” деп аталатын. Қызылжардағы қазақ-мектеп интернатында 5-6-сыныптарда оқып жүргенімде, облыстық газетке “Таң нұры” деген өлеңім жарияланғанда төбем көкке сәл-ақ жетпей қалып қуанғаным күні кешегідей әлі есімде. Ол өлеңімнің жариялану тарихы былай болды. Мектепте қазақ тілі мен әдебиетінен …
Тұтас бір дәуірдің жылнамасы саналатын “Soltústіk Qazaqstan” газетінің шаң басқан әр санын парақтай отырып, әлеуметтік-экономикалық, саяси, тағы басқа сан-салалы мәселелермен қатар ата-бабамыздың кейінгі ұрпаққа мұра, мирас ретінде аманаттаған сарқылмас рухани құндылықтары жайлы да кеңінен жазғанын байқау қиын емес. Оның ішінде ең соқталысы – күрделі тарихи кезеңнің тынысын тамыршыдай тап басып, ой елегінен өткізіп, елдігіміздің, тұтастығымыздың …
Бір ғасырлық тарихы бар “Soltústіk Qazaqstan” газетін қолыма алсам, көз алдыма осы басылымның жанашыры – әкем, ұстаздықты өміріне серік еткен Сәркен Құлмағанбетовтің бейнесі елестейді. Менің әкем С.Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетін аяқтаған соң Есіл ауданындағы Бұлақ орта мектебінде қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі болып еңбек етті.
“Soltústіk Qazaqstan” газетінің бір ғасырлық тарихы жайлы айтылып та, жазылып та жүр. Жұртшылық оны еліміздің рухани өміріндегі айтулы оқиға ретінде қабылдауда. Шынында да, еліміздің бір ғасырлық шежіре-тарихын осы газеттің сарғайған беттерінен табатынымыз анық.
Газет – ел айнасы, өлке шежіресі, рухани-мәдени дамудың көрсеткіші. Ғасыр құрдасы, оқырмандар сырласы “Soltústіk Qazaqstan” газеті – ХХ ғасыр мен Тәуелсіздік дәуірінің нақты куәгері, жалынды насихатшысы. Онда халықтың бастан кешкен трагедиялық-тарихи оқиғалары, ұлы-ұлы жеңістері, өлке өркендеуінің керемет белестері, руханият кеңістігіндегі қайраткерлердің ұлтқа, ұрпаққа қызметі толық көрініс тапқан деуге болады.
Қызылжар өңірінің қасиетті қарашаңырағы – “Soltústik Qazaqstan” газетінің 100 жылдық мерейтойы – облысымыздың қоғамдық-саяси өміріндегі елеулі оқиға.
Абыз басылымның алғашқы саны осыдан тура жүз жыл бұрын Омбы қаласында жарық көрді. Кейін Ақмола губерниясы құрылып, оның орталығы – Петропавл қаласына газет “Бостандық туы” деген атаумен көшірілді. Басылымның алғашқы редакторларының қатарында Әбілқайыр Досовтың есімі де аталады.
