Мемлекетіміздің баға жетпес байлығы – табиғаты. Оны қорғау – абыройлы міндет. Табиғат ресурстарын сақтау, көбейту және ұтымды пайдалану – орман шаруашылығы қызметкерлерінің негізгі міндеті.
Облыстық табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасының қарамағындағы мемлекеттік орман қорының жалпы ауданы 550 мың гектарды құрайды. Табиғат байлығын қорғау 12 коммуналдық кәсіпорын және түз тағыларын өсірумен айналысатын “Красный бор” мемлекеттік мекемесіне жүктелген.
Биологиялық әртүрлілікті, флора мен фаунаның сирек түрлерін және экологиялық теңгерімді сақтау үшін өңірімізде ерекше қорғалатын табиғи аумақтар белгіленген. Табиғат ескерткіштері 121 гектар жерде орналасса, 134,6 мың гектар аумақ “Көкшетау” мемлекеттік ұлттық табиғи паркінің еншісінде. Орманшыларға өртке қарсы қауіпсіздік шараларын ұйымдастыру, орманды қорғау сияқты маңызды жұмыстар сеніп тапсырылған. Біздің мамандар былтыр бұл бағытта ауыз толтырып айтарлықтай жұмыс атқарды. Атап айтқанда, жауапты мекемелердің материалдық-техникалық базалары жаңартылды. Облыстық бюджеттен бөлінген 180 миллион теңгеге 10 өрт сөндіру көлігі сатып алынды. Сондай-ақ, ормандардағы өрт сөндіру бекеттері жеке қаражаттарына тағы 10 көлік пен 1 трактор, 89 млн. теңгенің құрал-жабдықтарын алды.
Ормандарды өрттен қорғау – күн тәртібінен түспейтін мәселенің бірі. Орман шаруашылығы жұмысында өрттерді болжау, алдын алу, анықтау, от ошақтарын оқшаулау және жою жұмыстары бір жүйеге келтірілген. Заманауи құрылғылармен жабдықталған өрт сөндіру станциялары, бейнебақылау жүйесі жұмыс істейді. Былтыр өңірімізде 32 гектар жерде 16 орман өрті тіркелді. Тексеріс барысында өрттің шығуына себеп болған 4 және орманда өрт қауіпсіздігі ережесін бұзған 114 адам әкімшілік жауапкершілікке тартылды. Орман шаруашылығы қызметкерлері табиғатты қорғау заңын бұзудың 390 фактісін тіркеп, 3 млн. 55 мың теңгенің айыппұлын салды. Қазіргі уақытта оның 2 млн. 967 мың теңгесі өндіріліп алынды.
“Бір тал кессең, он тал ек” дегендей, орманды қалпына келтіру мәселесі – орман шаруашылығы қызметкерлері үшін маңызды міндет. Ағаштарды зиянкестерден қорғау және аурулардың алдын алу мақсатында 91 мың гектар аумақ зерттеліп, 3581 гектар алқапты санитарлық-сауықтыру шаралары қолға алынды. Нәтижесінде ауру ағаштардың аумағы біршама қысқартылды. Санитарлық ағаш кесу жұмыстары 3815 гектар аумақта жүргізілді. Бүгінгі таңда облысымызда көшеттер өсірілетін 29 орман тәлімбағы бар. Онда 6 миллионға жуық көшет егілген. Өткен жылы күзде облыстың орманды аумағы 1860 гектарға ұлғайтылды.
Мемлекеттік орман қоры аумағында барлығы 26 ұзақмерзімді орман пайдаланушы жұмыс істейді. Олардан жергілікті бюджетке 266 млн. теңгенің салығы түсті. Бүгіндері орман шикізатын өңдеудің инновациялық тәсілдері енгізілуде. Ормандарды жалға алушылар 400-ден астам адамды жұмыспен қамтып, сүрек көмірін дайындайтын 20 цех пен ағаш көмірін дайындайтын 4 зауыт салды. Сонымен қатар 29 ағаш тілгіш орнатылды.
2017 жылы “АБД-Орманы” жауапкершілігі шектеулі серіктестігі сүрек дайындау бойынша ұзақмерзімді орман пайдаланушылардың алғашқысы болып Қазақстан Республикасының Ғылым қоры арқылы 300 млн. теңгенің грантын алды. Бұл қаражат ағаш кесу, көшеттер өсіру, ормандарды қалпына келтіру жұмыстарын жүргізу үшін бөлінді. Сүрек дайындауға қажетті жаңа техникалар сатып алынды. Көшеттер өсіру үшін жылыжай салынды. Былтырғы жылдың тамызында айына 160 тонна сүрек көмірін дайындайтын зауыт пайдалануға берілді. Ал 2018 жылы сүрек дайындау бойынша ормандарды ұзақмерзімді жалға алушы “Азия – WOODS” ЖШС-і де 300 миллион теңгенің грантына қол жеткізген болатын. Серіктестік былтыр өз қаражаты есебінен ағаш қалдықтарын өңдейтін зауытты іске қосты. Сондай-ақ, кәсіпорында жоғары сапалы сүрек көмірі және еуробөрене жасалады.
Біздің басты мақсатымыз – ормандарды сақтау және көбейту. Алдағы уақытта орманға бас-көз болу, өрт шалған және бос жерлерге көшет егу біздің жұмысымыздың басым бағыттарының бірі болып қала бермек.
Сәуле СҮЛЕЙМЕНОВА,
облыстық табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасының маманы.
Сурет https://pkzsk.info/ сайтынан алынды.