«Soltüstık Qazaqstan»

PDF

Руханият

Ақан суретінің сыры

Арқаның кең сахарасы – өркениеттердің бастауы, мәдениеттердің тал бесігіне айналған құтты мекен. Адамзат тарихында алғаш рет жылқыны қолға үйретіп, қымыз ішіп, сал-серіліктің бастауына айналғанына ешкімнің дауы болмас. Ақан сері сынды өнердің шыңына шыққан тұлғаны тербеткен бесігі еді. Өмірі сұлулық пен жұмбаққа толы серінің ғұмырнамасына байланысты кім қалам тербемеді дерсіз. Көзін көріп, құнды дерек қалдырғандардың қатарында …

Ақан суретінің сыры Read More »

Болмысы бөлек Бауыржан

Өткен ғасырдың алпысыншы жылдары Алматыда КазГУ-де оқыған кезімде қазақтың небір жақсы менен жайсаңдарының көзін көрдік, сөзін тыңдадық, ақыл-парасаттарына тәнті болдық, тағылымын алдық. Арада жарты ғасырдан аса уақыт өтсе де тұлғалық келбеті күні бүгінге дейін есімізден, жадымыздан өшпеген, күйкі өмір ығына жығылмайтын, ағыстың бойымен жүрмейтін, керісінше, кез келген мәселеде өзінің ойымен жүріп, өзіндік сүрлеу тауып, ағысқа …

Болмысы бөлек Бауыржан Read More »

Махаббат – мәңгілік тақырып

Н.Погодин атындағы об­лыстық орыс драма теат­рында белорус драматур­гы Дмитрий Богословс­кий­дің “Бөгде жағалаулар” қойыл­ымының тұсаукесері өтті. Айбол Қасымның ре­жиссерлігімен қойылған туынды кездейсоқ кездес­кен екі жастың махаббат хикаясынан хабар береді. Тек екі-ақ актер қатысатын спектакль ғашықтардың кездес­кеннен кейінгі үш күндік өмірін сипаттайды. Алайда осы 72 са­ғат олардың бар ғұмырына та­титындай әсер қалдырады. Әл­дебір жігіт сақтандыру компа­ния­сына келіп, …

Махаббат – мәңгілік тақырып Read More »

МҰРАЖАЙ – ТАРИХ ҚОЙМАСЫ

Теріскей өңірінің тарихымен танысып, өмір өткелдерінен сыр ұққысы келетін әрбір адам қаламыздағы облыстық тарихи-өлкетану музейіне ат басын тірейтіні анық. Мәдениет ошағының ашылғанына биыл 100 жыл толды. Осы мерейтойға орай және   18 мамыр – Халықаралық музей күніне байланысты руханият ордасының директоры Гүлнар Мұқышевамен әңгімелескен едік. – Гүлнар Ботанқызы, алдымен бір ға­сырлық жолдан өткен музей­дің тарихына тоқталып …

МҰРАЖАЙ – ТАРИХ ҚОЙМАСЫ Read More »

ҚАЗАҚТЫҢ БАТЫР ҰЛЫ

Биыл Кеңес Одағының Батыры, Қазақстан Республикасының тұңғыш Қорғаныс министрі, “Халық қаһарманы” Сағадат Нұрмағамбетовтің туғанына 100 жыл толады. Шал ақын аудандық кітапханасында “Нұрмағамбетовтің әскери жолы” тақырыбымен өткен шара батырдың өмір жолына арналды. Сағадат Қожахметұлы 1924 жылы 25 мамырда Ақмола облысының Ақкөл ауданында (бұрынғы Алексеев ауданы) өмірге келген. 1942 жылы әскер қатарына шақырылып, Түркіменстанның Кушка қаласындағы әскери …

ҚАЗАҚТЫҢ БАТЫР ҰЛЫ Read More »

“Абайдың інілері, қазақтың ірілері”

Ұлт әдебиетін ұшпаққа шығарған үш бәйтерегіміз Сәкен Сейфуллин, Ілияс Жансүгіров, Бейімбет Майлиннің дүниеге келгеніне биыл 130 жыл. Олар жаңа замандағы қазақ әдебиетінің қалыптасуына үлес қосып, түрлі жанрлардың дамуы үшін аянбай еңбек етті. Қазақ прозасы, поэзиясы, әдебиеттануының ілгерілеуінде аталған үш тұлғаның алар орны зор. Бір жылы дүниеге келіп, бір жылы құрбан болған алыптарымыздың есімін ардақтау бізге …

“Абайдың інілері, қазақтың ірілері” Read More »

ҚЫЗЫЛЖАРДЫҢ МАҚТАНЫШЫ

Елімізге танымал “SEN­SITIVЕ” би ансамблі Францияда өткен халықаралық фести­вальден жеңіспен оралды. Жер­лестеріміз өнер бай­қауында “Соло” және заманауи хореография аталымы бойын­ша жеңімпаз атанды. Облыс әкімі Ғауез Нұрмұхамбетов ансамбль мүшелерін кезекті же­ңісімен құттықтап, оларды ар­найы грамоталармен марапат­тады. “Мұндай жетістіктерге қа­жырлы еңбектеріңіздің, талант­тарыңыздың арқасында жетіп отырсыздар. Астана қаласының тұрғындарына да өздеріңіздің алғашқы әлеуметтік жобала­рыңызды, спектакльдеріңізді ұсындыңыздар. Қайталанбас өнерлеріңізбен …

ҚЫЗЫЛЖАРДЫҢ МАҚТАНЫШЫ Read More »

ЕСІЛ БОЙЫНДАҒЫ ЕСКІ ШАҺАР Ақтау қалашығы туралы не білесіз?

Ақтау – Петропавл қаласының солтүстік-шығысына қарай 5-6 шақырым жерде, қа­зіргі Солнечный шағынауданының төңірегінде, Есіл өзені бойының биік жарқабағында орналасқан тарихи-археологиялық кешен. 1972 жылдары Петропавл педагогикалық институтының және облыстық өлкетану музейінің біріккен археологиялық экспеди­циясы тарих ғылымдарының кандидаты Марал Хабдуллинаның басшылық етуімен сол жерде қазба жұмыстарын жүргізген. Тарихи кешен қазба жұмыстары кезінде толығымен зерттеліп, бұрынғы сүлбесінің қалпы …

ЕСІЛ БОЙЫНДАҒЫ ЕСКІ ШАҺАР Ақтау қалашығы туралы не білесіз? Read More »

Жердегі жұмақ

Сәбит Мұқанов атындағы облыстық қазақ сазды-драма театрында “Жұмағым” атты драма сахналанды. Қойылымда отбасы, бала-шағасы үшін зыр жүгірген ана, абыройын араққа айырбастаған, ұрпағы алдындағы жауапкершілігін ұмытқан маскүнем әке, ата-ана қадірін сезбеген, өздері үшін ғана өмір сүріп жүрген ұл мен қыздың іс-әрекеті суреттелген. – Бұл спектакль – Тәжікстан Республикасының еңбек сіңірген қайраткері Барзу Абдураззаковтың туындысы. Ол кісінің …

Жердегі жұмақ Read More »

Уақыт қалтарысында қалған тұлға

Өткен ғасырдағы ұлт тарихына көз жүгіртіп қарайтын болсақ, ХІХ ғасырдың соңы мен ХХ ғасырдың басы қазақ халқы үшін жаңа идеялар мен қозғалыстар кең өріс алған, азаттық үшін күрестің жаңа толқыны елдің санасын оятқан, өзгерістер мен қақтығыстарға толы уақыт болғаны байқалады. Бұл бірнеше ғасыр бодандықта болып, басқадан артта қалып, қалың ұйқыда жатқан халықтың бас көтерер оқығандарының …

Уақыт қалтарысында қалған тұлға Read More »

ЖАУЫНГЕР ҰСТАЗ

Ұлы Отан соғысының қанды шайқастары мен жеңісті жылдары тарих қойнауына енсе де, Отанымызды қорғаған жауынгерлеріміздің есімдері ешқашан санамыздан өшпейді. Өйткені олар – қан майданда жау оғына кеудесін тосып, ерліктің ерен үлгісін көрсеткендер. Жыл өткен сайын соғыс ар­да­гер­лерінің қатары сиреп ба­рады. Жеңісті жақындатқандар қатарында соғыстан оралған­нан кейін ел экономикасын қал­пына келтіру үшін барын сала жұмыс істеген …

ЖАУЫНГЕР ҰСТАЗ Read More »

АДАМЗАТҚА ОРТАҚ ЖЕҢІС

Жеңістің 79 жылдығына орай қаладағы “Мәңгілік алау” мемориалы мен қалалық мәдениет және демалыс саябағында орналасқан Даңқ ескерткішіне гүлшоқтары қойылды. Іс-шараға облыс әкімі Ғауез Нұрмұхамбетов пен соғыс ардагерлері мен тыл еңбеккерлері де қатысты. Биыл су тасқынына байланысты мерекелік шаралар легі қысқартылғанымен, соғыста қаза тапқан жауынгерлердің рухына тағзым етуге, оларды бір минут үнсіздікпен еске алуға жиналғандардың қарасы …

АДАМЗАТҚА ОРТАҚ ЖЕҢІС Read More »

Ел үшін туған ерлер

Халқымызды бірнеше ғасырға созылған жаугершілік заманнан аман алып өткен – асыл ерлердің намысы мен ерен ерлігі еді. Өмірін ат үстінде өткізіп, қазақ даласының бір уыс топырағы үшін жанын беруге даяр ерлердің арқасында сіз бен біз бүгінгі ұланғайыр атырапқа ие болып отырмыз. Кешегі Күлтегіннің “Елімді суға батырмадым, отқа күйдірмедім, ешкімге бастарын идірмедім!” деген ұранды сөзі қазақ …

Ел үшін туған ерлер Read More »

ХАЛЫҚ ЖҮРЕГІНДЕГІ ҚАҺАРМАНДАР

Сәбит Мұқанов атын­дағы облыстық қазақ саз­ды-драма театры Сол­түс­тік Қазақстан мемле­кет­тік архивімен бірле­сіп, халық қаһар­ман­дары Сағадат Нұр­ма­ғамбетов пен Рақым­жан Қошқар­баевтың 100 жылдық ме­рейтойлары­на арнап “Ба­тырларға тағзым” ат­ты ғылыми-танымдық кеш ұйым­дастырды. Сағадат Қожахметұлы Нұр­мағамбетов 1924 жылы 25 ма­мырда Ақмола облысының Ақ­көл ауданында өмірге келген. 1942 жылы әскер қатарына шақырылып, Түркіменстанның Кушка қала­сындағы әскери училищеге жі­берілді. 1945 жылы …

ХАЛЫҚ ЖҮРЕГІНДЕГІ ҚАҺАРМАНДАР Read More »

Ел аналары

Қазақстанда мамыр айының екінші жексенбісі Аналар күні ретінде аталып өтіледі. Ел аналары жайлы қызықты деректер кітапхана қорындағы “Ұлы даланың дана тұлғалары” сериясымен жарық көрген “Қазақ тарихындағы әйелдер” атты кітапқа топтастырылған. Әрине, көш басында қазақ та­ри­хындағы әулие деп саналған ал­ғашқы әйел адам – Ұмай ана тұр. Ер­теде қазақтар қыздарын ұзат­қанда, неке қиғызу рәсімінде Ұмай анаға жалбарынып, …

Ел аналары Read More »

ЖЕҢІСТІ ЖАҚЫНДАТҚАН ЕРЕН ЕРЛЕР

Осыдан жетпіс тоғыз жыл бұрын сағындырып жеткен Жеңіс көктемін тәуелсіз еліміз тағы да бұлтсыз аспан астында, бейбіт күн аясында қарсы алып отыр. Бүгінгі ұрпақ майдангерлердің жанқиярлық ерлігін тек фильмдерден көріп тамашалағанмен, 1418 күн мен түнге ұласқан соғыста етікпен қан кешкен жауынгерлермен қатар елде қалған әйелдер мен балалардың, еңбек майданындағы бас көтерер азаматтардың қосқан үлесін бағалай …

ЖЕҢІСТІ ЖАҚЫНДАТҚАН ЕРЕН ЕРЛЕР Read More »

ЖАУЖҮРЕК ЖАУЫНГЕР

Өткен ғасырдың 1941-1945 жылдары аралығында болған Ұлы Отан соғысында әрбір кеңес жауынгерінің іс-әрекеті, патриоттық сезімі ерлікке пара-пар десем артық айтқандығым емес. Мұздай қаруланған неміс фашистерінің темір құрсаулы танкілері мен жеңіліс көрмеген жендеттері Мәскеу түбіне дейін ентелеп келіп қалғанда, Қазақстанда жасақталған, құрамындағы жауынгерлер мен офицерлердің басым бөлігі қазақ ұлтының өкілдерінен тұратын генерал-майор И.В.Панфилов басқарған 316 дивизия фашистердің …

ЖАУЖҮРЕК ЖАУЫНГЕР Read More »

ҚҰЛАҚТАН КІРІП, БОЙДЫ АЛҒАН

Абай атындағы мамандандырылған қазақ мектеп-гимназиясы жанындағы өнер орталығы “Өнерлі бала өрге жүзеді” атты концерт ұйымдастырды. Әуелете ән шырқап, мың бұрала би билеген жас өрендер көрермендердің ыстық ықыласына бөленді. Сахна шымылдығы “Мұра­гер” халық аспаптар оркестрі­нің орындауындағы Нұрғиса Ті­лендиевтің “Ата толғауы” күйі­мен ашылды. Балдырғандар­дың нәзік сау­сақтарымен тартқан күйлері кө­рермендердің таң­дайын қақ­тырмай қоймады. “Бақшадағы ән” күйі, “Балдыр­ғандар”, “Кө­зімнің …

ҚҰЛАҚТАН КІРІП, БОЙДЫ АЛҒАН Read More »

АДАСҚАН МАҒЖАН ҒАНА МА? (Қарт қаламгердің хаты)

Мағжан Жұмабаевтың өмірбаянына қатысты әрбір құжат қымбат. Солардың біреуі – 1960 жылы 8 тамызда кеңес өкіметінің соты “қылмысы жоқ” деп ақтаған ақынның есімі 1988 жылдың желтоқсанына дейін неге жабық болды, әлде ақынға ара түсуші болмады ма деген сұраққа жауап ретінде ұсынылып отырған мына хат. Авторы – Башқұртстанның халық жазушысы деген құрметті атағы бар, аса көрнекті …

АДАСҚАН МАҒЖАН ҒАНА МА? (Қарт қаламгердің хаты) Read More »

Барады ұмытылып бір ағамыз

Өзім жаздырып алатын  «Soltüstık Qazaqstan» газетінің 12 наурыз күнгі санында тіл, ұлт жанашыры  Әйіп Ысқақтың  Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетінің бірінші хатшысы Жұмабай  Шаяхметов жайлы жазған «Ұлтын жанындай сүйген тұлға» атты мақаласы қолыма еріксіз қалам алдырды. Автордың  саналы ғұмырын ел-жұртының өркениеттен қалыспай, терезесі тең елдер қатарына қосу жолына арнаған  қоғам, мемлекет қайраткерінің есімінің ұмытылып бара жатқанына …

Барады ұмытылып бір ағамыз Read More »