«Soltüstık Qazaqstan»

PDF

Руханият

Зұлмат жылдар жаңғырығы

С.Мұқанов атындағы облыс­тық қазақ сазды-драма театры­нда қойылған “12 ми­нут” атты трагикомедиялық қойылымға қазақ театр өнерінің негізін қалаушылардың бірі, қо­ғам қайраткері Жұмат Шанинның қайшылыққа толы өмірінің тағ­дырлы кезеңі арқау етілген. Мәс­кеуде өткен Қа­зақстанның мәде­ниет және өнер онкүндігіне “Қыз Жібек” спектак­лін сахналауға бара жатқан жол­да ұлы шетінеп кетеді. Партия басшылары қатысқан қойылым бар-жоғы 12 минутқа кешігіп бас­талғаны …

Зұлмат жылдар жаңғырығы Read More »

“Қамажай” — халық әні емес

Қазақтың ән өнері де халқымызбен тағдырлас. Қазақтың басынан өткен небір алмағайып замандар ән мұрамызды да айналып өткен жоқ. Сол кезеңде талай құнды мұраларымыздан көз жазып, қолда барды әрең сақтап қалдық. Содан да болар, кей туындылардың авторы, тарихына қатысты таластар бүгінгі күнге дейін толастамай келеді. Бұл мақаламызда айтпағымыз бертінге дейін “халық әні” болып ел арасына кеңінен …

“Қамажай” — халық әні емес Read More »

КЕҢ ТЫНЫСТЫ ҚАЛАМГЕР

Бүгін туғанына тура 90 жыл толып отырған марқұм жерлесіміз, қаламгер Сәкен Жүнісов бірыңғай жазу­шылықпен айналысқан жарты ғасырға таяу шы­ғар­машылық өмірінде қазақ әдебиетін өркен­де­туге өлшеусіз үлес қосты. “Ақан сері” дилогиясы, “Жапандағы жалғыз үй”, “Заманай мен Аманай” ро­мандары қалың оқырман қауымнан да, әдеби сын­шылар тарапынан да жоғары баға алды. “Ажар мен ажал”, “Тұтқын­дар”, “Қызым, саған айтам”, “Жа­ралы …

КЕҢ ТЫНЫСТЫ ҚАЛАМГЕР Read More »

Қайырлы ҒАФУРОВ: “СҰРАП АЛҒАН АТАҚТАН АБЫРОЙЫҢ АРТПАЙДЫ”

– Қызылжарлық өнерсүйер қауым сізді алдымен айтыскер ақын ретінде таныды, кейін әншілігіңіз бен күйшілігіңізді көрді. Соңғы жылдары дирижерлік етіп жүрсіз. Жергілікті өнер колледжінде ұстазсыз. Диплом бойынша қай саланың маманысыз өзі? – Жалпы мен өнерлі отбасынан шыққанмын. Мектепке бармай тұрып, яғни, бес жасымнан бастап домбыраны жаныма серік еттім. Ата-әжемнің қолында өстім. Мектеп бітірген соң Көкшетау қаласындағы …

Қайырлы ҒАФУРОВ: “СҰРАП АЛҒАН АТАҚТАН АБЫРОЙЫҢ АРТПАЙДЫ” Read More »

ХАЛҚЫНА ҚОРҒАН БОЛҒАН

Биыл қамшының са­бын­дай қысқа өмірін қа­зақ жұртының тәуелсіз­дігі үшін құрбан еткен ер­жүрек бабамыз – Баян батыр­дың туғанына 310 жыл толады. Осы айту­лы да­та­ға орай С.Мұқа­нов атын­дағы облыс­тық ғы­лыми-әмбебап кі­тапха­на­да “Батыр Баян – ел тарихындағы ұлы тұл­­ға” атты тарихи кеш ұйымдастырылды. Жиын­ға қатысқан зиялы қауым өкілдері мен ба­тырдың ұрпақтары асыл тұлғаның өмірі, көр­сеткен ерлігі туралы баян …

ХАЛҚЫНА ҚОРҒАН БОЛҒАН Read More »

“Жас қырандар — балапан”

Қызылжар ауданының орталығы – Бескөл ауылындағы “Парасат” мектеп-лицейінде қазақ айтыс өнерінің жарық жұлдызы, ақын, драматург Ерік Асқаровтың 65 жылдығына арналған “Ұлт ертеңі – ұрпақ” атты облыстық оқушылар айтысы өтті. Сынға түскен 7 жұптың өнерін астаналық айтыскер ақын Рауан Қайдаров бастаған қазылар алқасы бағалады. – Оқушылардың әдемі айтыс жасағанына куә болып отырмыз. Қараша айында “Дара дарын” …

“Жас қырандар — балапан” Read More »

“Қарлығаштың” қоржынындағы жүлде

Қызылжарлық “Қарлығаш” би ансамблінің жас бишілері Мәскеуде өткен өнер бәйгесінде бақ сынап, жүлделі оралды. “Московская время” би байқауына барлығы мың жарымнан астам өнерпаз қатысқан. Қызылжарлық өрендер жүзден жүйрік атанып, бірінші орынды иеленді. – Сайысқа шағын құрамда 21 қатысушыны апардық. Өнер бәйгесі екі күнге созылды. Біз орындаған туындылар өзгелердікінен ерекшеленіп тұрды. Қазақ биіне қазылар алқасы мен …

“Қарлығаштың” қоржынындағы жүлде Read More »

“ДРУЖБА” ПАТЕФОНЫ

Шал ақын аудандық тарихи-өлкетану музейіндегі құнды жәдігерлердің бірі – “Дружба“ патефоны. Оны аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы Тұрар Оразалин мәдениет ошағына 2017 жылы “Музейге сый” акциясы аясында тапсырған. Тұрар Сейітжанұлының анасы Мапту Оразалина ұжымдастыру жылдары “Солтүстік Қазақстан облысының үздік сауыншысы” атанып, Қазақ ССР Жоғары Кеңесі Төралқасының Құрмет грамотасымен марапатталады. Қарапайым еңбек адамына сый ретінде патефон табысталыпты. …

“ДРУЖБА” ПАТЕФОНЫ Read More »

ҚАЗАҚ ЖЫРЫНЫҢ ЖЕЗКИІГІ

Қазақ әдебиетінің классигі Ғабит Мүсірепов “Ақынды қаламының күші қай биікке көтерсе алатын орны сол жерде” , – деген екен. Ғабең сөзімен таразыласақ ақын Кәкімбек Салықов өлең өлкесінің, поэзия әлемінің биігінен өз орнын ойып тұрып алғандығына дау айта алмаймыз. Еңбек жолын қатардағы ауысым шеберінен бастаған жас маман өзінің білімі мен ұйымдастырушылық қабілетінің арқасында айналасы он жылдың …

ҚАЗАҚ ЖЫРЫНЫҢ ЖЕЗКИІГІ Read More »

“АЛДЫМЕН АЛЛАДАН, КЕЙІН МАРАЛДАН ТІЛЕ!”

Шоқтығы биік, ілімі ерек Ма­рал ишанның Кенесары ханға тар­ту еткен Құран кітабының та­былғанын Президентіміз Қа­сым-Жомарт Тоқаев 2023 жылы рухани астанамыз Түркістанда өткен құрылтайда тебіреніс­пен жеткізген болатын. Екі ға­сыр бойы қолдан-қолға өтіп, ақы­ры шетел асып, артынан елге жеткізілген кітап – қазақ халқы үшін өте қымбат қазына. Ол жә­дігер қазіргі уақытта Қожа Ахмет Яссауи мұражайында сақтаулы. Марал …

“АЛДЫМЕН АЛЛАДАН, КЕЙІН МАРАЛДАН ТІЛЕ!” Read More »

ЖЫР-ҚАЛАМЫ МҰҚАЛМАҒАН

Биыл Қызылжардың мақтаныштары Игібай Әлібаев, Молдахмет Тырбиев, Мұса Асайынов, Темірғали Қасенов, Ахметжан Нұртазин, Біржан Берденов сынды ардақты тұлғалармен есімі қатар аталатын халық ақыны Уахит Темірбековтің туғанына 120 жыл толады. Уахит Әбжанұлы 1904 жылы Петропавл округіне қарасты №12 Қуандық ауылында туған, бұл жерді жергілікті жұртшылық “Бөрілі” деп атап кеткен. Қазіргі Шал ақын ауданындағы Сухорабовка ауылдық округіне …

ЖЫР-ҚАЛАМЫ МҰҚАЛМАҒАН Read More »

Ұлы дала дүбірінен сыр шерткен

Сәбит Мұқанов атындағы об­лыстық ғылыми-әмбебап кітап­ханада биыл Астана қаласында өтетін V Дүниежүзілік көшпенді­лер ойындарына арналған “Ұлы дала дүбірі” атты кең ауқымды панорама көрменің тұсаукесері өтті. Дүниежүзілік көшпенділер ойындары – әлем жұртшылы­ғы­на көшпенділердің даналығы мен дәстүрін, мәдениеті мен өне­рін паш ететін халықаралық деңгейдегі айтулы мереке. Осы­ған орай ашылған көрмеде көш­пенділер тарихы бойынша біре­гей материалдар, ғылыми еңбек­тер, …

Ұлы дала дүбірінен сыр шерткен Read More »

Қазақ съездері

Ресейдегi ақпан төңкерiсi қазақ даласындағы ұлт-азаттық күрестiң қоламтасын қозғап, сая­си ой-санаға ұшқын тастады, дүр сiлкiндiрдi. Әр қиырда бiрiнен соң бiрi қазақ съездерi өте баста­ды. Бәрiнiң мақсаты – бұрынғы патшалық билеу жүйесi күйре­ген­нен кейiнгi жерде қазақ хал­қы­ның жағдайы қандай болма­ғын талқылау, бүкiл ұлттың ба­сын қосатын ортақ бағдарлама қалыптастыру едi. Кеңес дәуіріндегі тарихи әде­биеттерде бұл съездердің бәрі …

Қазақ съездері Read More »

Өнегелі өмір

Шал ақын аудандық тарихи-өлкетану музейінде өткен еске алу кеші жерлес жазушы Зейнел-Ғаби Иманбаевтың 100 жылдығына арналды. “Көркемсөздің нұрын төккен жазушы” атты шараға облыс орталығында тұрып жатқан зиялы қауым өкілдері арнайы шақырылды. Музей директоры Маржан Тау­шарованың айтуынша, мәдениет ордасында жастардың рухани көк­жиегін кеңейту мақсатында аға буын мен жастардың ара­сын сабақтастыруды көздеген “Тұлғатану” жобасы қолға алын­ған. Оның …

Өнегелі өмір Read More »

Батыр найзасының ұшы

“Абылай хан резиденция­сы” музей кешенінде XVIII ға­сырдан сыр шертетін құнды жәдігерлер аз емес. Солардың бірі – Құлеке батыр пайдалан­ған найзаның ұшы. – Бұл жәдігер батырдың алтыншы ұрпағы Қошан Жантілеуовтің қолында болған. Қа­ру­ды Құлеке батыр соғыс қимыл­да­рында қолданған. Бабасынан қал­ған мирасты музейге Қошан Жантілеуовтың баласы Мұрат Жантілеуов сыйға тартты, – дейді музей директорының орынбасары Әсем­гүл Қыдыбекова. …

Батыр найзасының ұшы Read More »

Өмір теңіз жағаға лақтырғанда…

Өмір теңізінің асау толқыны бізді қай жағаға апарып лақтыратынын ешкім болжап біле алмайды. Кейде қалыпты өміріміз күтпеген жерден басқаша бағыт алып, тосын өзгерістерге тап болуымыз мүмкін. Бұрын мұндай оқиғаларға сенбеуші едім. Үнемі төрт құбылам түгел, аспаным ашық болып өмір сүретіндей сезімде жүретінмін. Алайда бәрін осыдан 20 жыл бұрынғы оқиға өзгертті. Гүлбақыт СӘРСЕКОВА, 67 жаста. Байқасам, …

Өмір теңіз жағаға лақтырғанда… Read More »

Мағжан-нама (Поэма-палимпсест)

Жуырда “Ақ жол” демократиялық партиясы Алаш арысы, ұлтымыздың ұлы ақыны, жерлесіміз Мағжан Жұмабайдың 130 жылдығына арнап халықаралық мүшәйра ұйымдастырған болатын. Қазақстан Жазушылар одағы мен ТҮРКСОЙ Жазушылар одағының қолдауымен өткен жыр бәйгесіне қатысқан ақындар Алаш ардақтысының арпалысқа толы өмірі мен бай шығармашылық мұрасын өз туындыларына арқау етті. Жыр сайысында алға суырылып шығып, бәйге алған шығармалардың бірі …

Мағжан-нама (Поэма-палимпсест) Read More »

“Біржан деп атым шықты алты Алашқа…”

Өнер дегеніміз – мүмкіндігі шексіз, құдіретті күш. Кейде бір ауыз сөз, бір минуттық музыканың өзі адам өмірін өзгертіп, санасына жарық түсіретін қасиетке ие. Өнердің әр саласының өзіндік ерекшелігі, бөлек бір құдіреті болады. Әуелеп ұшқан әсем ән талай адамның жүрегін тербеп, кеуделеріне ізгілік нұрын сеуіп келеді. Кез келген ұлттың өткенін, арман-мұратын, мінезін танытатын өнері – әні. …

“Біржан деп атым шықты алты Алашқа…” Read More »

Балалар әдебиетінің бағбаны

Солтүстік Қазақстан мемлекеттік архивінде жазушы Зейнел-Ғаби Иманбаевтың туғанына 100 жыл толуына орай “Қайсар жазушы” атты “дөңгелек үстел” отырысы өтті. Шараға қатысқан М.Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан университетінің профессоры, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Зарқын Тайшыбай, қаламгердің қызы Марал Зейнел-Ғабиқызы, облыстық тарихи-өлкетану музейінің қызметкерлері мен қаламыздағы кәсіптік-педагогикалық колледждің студенттері талантты тұлғаның өмірі мен шығармашылығы туралы сөз сабақтады. Архив …

Балалар әдебиетінің бағбаны Read More »

ТУҒАН ЖЕРДІҢ ТАМЫРШЫСЫ

Топырағы құнарлы, шөбі шүйгін киелі Шал ақын ауданынан небір дара тұлғалардың, қазақ әдебиеті қамбасын маржандай шығармалармен толтырған сөз зергерлерінің шыққаны аян. “Өлеңге тоқтамайды Шал дегенің”, – деп жырлаған алдаспан тұлға Тілеуке Құлекеұлының артына қалдырған мол мұрасы әдебиет әлеміндегі ұл-қыздарға азық боларлықтай. Аталмыш ауданда туған техника ғылымдарының докторы, Қазақ КСР ғылым академиясының акдемигі Евней Бөкетовтің аты …

ТУҒАН ЖЕРДІҢ ТАМЫРШЫСЫ Read More »