«Soltüstık Qazaqstan»

PDF

Руханият

ТАРИХТЫҢ ТАРЛАНБОЗЫ

Қазақ тарихының қара нары, ғұлама ғалым, ірі қайраткер, академик Манаш Қозыбаевтың туған күніне орай ғалымның атын иеленген білім ордасы жанындағы музейде жыр бәйгесі ұйымдастырылды. Қай кезде де ұлтының жоғын түгендеп, өткенімізді тереңнен қозғап, тар заманда табандылық танытып, талай мылтықсыз майданда ұлттық рухтың байрағын биіктен желбіреткен ғалымның өнегелі өмірі – жастарға үлгі. Манаш Қозыбаевтың мағыналы ғұмырынан …

ТАРИХТЫҢ ТАРЛАНБОЗЫ Read More »

БОЛМЫСЫ БӨЛЕК ҚАЛАМГЕР

Кіршіксіз рухани тазалығымен, адами болмысымен, шығармашылық шеберлігімен ғибратты өмір кешкен, елі үшін аянбай еңбек еткен Бақыт Мұстафиннің ғұмыр жолы – көпке үлгі. Біздің өңірімізде қаламгерді бiлмейтiн адам кемде-кем шығар. Жерлесіміз Ербол Шәймерденов бір еңбегінде: “Бақыт Мұстафин – та­рихы 90 жылға таяп қалған “Сол­түстік Қазақстан” газеті эстафетасын жиыма бірінші ғасырға өз қолымен тапсырып, аманаттаған hәм басылымның …

БОЛМЫСЫ БӨЛЕК ҚАЛАМГЕР Read More »

ГАЗЕТ ҚЫЗМЕТКЕРЛЕРІН ҚУДАЛАУ

1937 жылы Кеңес одағының та­ри­хында ұлы қырғын, жаппай қуғын-сүргін жылы болып, қара таңбамен таңбаланды. Бүкіл елді іштен бүл­діріп, адамгершілік ақыл-парасатты аяққа басқан, “халық жауларын” тауып, құрту науқаны жүріп жатты. Мұндай саяси науқан, ең алдымен бұқаралық ақпарат құралдары қыз­меткерлерінің арасында жүргізілгені айтпаса да түсінікті. Қас қылғандай 1937 жылғы 10 сәуірде “Бостандық туында” әріп қатесі кетті. Яғни …

ГАЗЕТ ҚЫЗМЕТКЕРЛЕРІН ҚУДАЛАУ Read More »

“Япурайдың” бірнеше нұсқасы бар

Естігенде еміне еліктіріп, буы тұла бойды ерітетін әсерлі, өрнекті әндер болады. Сол әннің бірі һәм бірегейі – “Япурай”. Әннің шығу тарихы жөнінде пікірлер сан-саққа таралып, әртүрлі жорамалдар айтылып жүр. Белгілі музыка зерттеушілері мұнда ежелгі түркі-моңғолдық сарын бар десе, кейінгі кезде әнді Мағжан Жұмабаевқа телушілер басым. Мағжан ақынды көзі көрген­дердің жазуынша, ақын домбыра шертіп, ән шырқамаған …

“Япурайдың” бірнеше нұсқасы бар Read More »

ТОҒЫЗҚҰМАЛАҚТЫҢ ТАРИХЫ ТЕРЕҢДЕ

Шахмат – барша әлемге танымал спорт. Шаршы тақта мен фигураларды білмейтіндер сирек. Тіпті атақты гроссмейстерлердің есімдері де ел аузында. Гарри Каспаров, Бобби Фишер, Магнус Карлсен деп жалғасып кете береді. Қазақтың тоғызқұмалағы шахмат сияқты танымал болмағанымен, адамның ойлау қабілетін дамытып, есепке жүйріктігін шыңдауға келгенде артық жақтары көп. Сондықтан да соңғы жылдары бұл ойынға қызығушылар қатары артып …

ТОҒЫЗҚҰМАЛАҚТЫҢ ТАРИХЫ ТЕРЕҢДЕ Read More »

ҚАЗАҚТЫҢ БАТЫР ҰЛЫ

Облыстық тарихи-өлкетану музейінде Кеңес Одағының Батыры Сағадат НұрмағамбетовтІң туғанына 100 жыл толуына орай “Халықтың жүрегіндегі қаһарман” атты көшпелі көрме ашылды. Көрме сөресіне Екінші дүниежүзілік соғыста көзсіз ерлік көрсетіп, небәрі 21 жасында Кеңес Одағының Батыры атағын алған аңыз адамның өмірі мен әскери қызметінен сыр шертетін 100-ден аса құнды жәдігер қойылған. батырдың “Халық қаһарманы” медалі, әскери киімдері, …

ҚАЗАҚТЫҢ БАТЫР ҰЛЫ Read More »

ҚАЙСАР ҚАЛАМГЕР

Қызылжар өңірінің қайсар ұлы, танымал журналист, айбынды азамат Мәлік Мұқанов ағамыз тірі болса осы күндері 80 жасқа толар еді. Сәбит Мұқанов атындағы облыстық ғылыми-әмбебап кітапханада өткен шара қаламгердің өмірі мен шығармашылық мұрасына арналды.  Жиынға қатысқан зиялы қауым өкілдері мен журналистің туыстары Мәлік Мұқановтың өнегелі өмір жолы туралы ой толғады. Еңбек ардагері, облысымыздың құрметті азаматы Болат …

ҚАЙСАР ҚАЛАМГЕР Read More »

Қола қазан

Облыстық тарихи-өлкетану музейінің қорындағы құнды заттардың бірі –  бір ғасырға жуық сақталған қола қазан. Құрылысшылар 1928 жылы Щучье көлінен солтүстікке қарай 6 шақырым, Бурабай орман техникумынан 2 километр қашықтықта (Ақмола облысына қарасты Бармашын елді мекені маңынан) жер қазып жүріп салмағы шамамен 40 центнер болатын тас тақтайшаны тауып алған. Оның астында іші қазынаға толы қола қазан …

Қола қазан Read More »

Ата-ананы тыңдамау – ауыр күнә

Қазақта “Төріңнен қарт кет­песін”, “Ақ сақалды ата бол, ақ самайлы әже бол” дейтін ақ баталар бар. Жасы үлкенге құр­мет еткен, қартын сыйлаған, жетімін жебе­ген, жесірін жы­латпаған халықпыз. Ұрпақ – өзін өмірге келтірген, тірші­лігіне нәр берген ата-ананың алдында мәңгілік қарыздар. Ана­ның ақ сүтін, әкенің ақ тілегін ақтау өз болашағыңа жарқын жол ашу деген сөз. Ата-анаға не …

Ата-ананы тыңдамау – ауыр күнә Read More »

МЕН БІЛЕТІН МӘЛІК МҰҚАНОВ

Мақтаныш үшін айтқалы отырған жоқпын, журналистика саласында 52 жыл қызмет істеген кезеңде менің де алдымнан талай жас өтті. Солардың арасында бірден оза шауып, төске ұрғандар да болды, үйірінен адасқан қаздай қайда келгенін түсіне алмай тәжірибесі толысып, пісіп-жетілгенше газеттің ауыр да күрделі қызметінің ғажабынан гөрі азабын көбірек тартқандар да кездесті. Осындай сәттерде менің ойыма көп жыл …

МЕН БІЛЕТІН МӘЛІК МҰҚАНОВ Read More »

Басқармада – жаңа басшы

Облыстық мәдениет, тілдерді дамыту және ар­хив ісі басқар­ма­сын енді Ержан Құлымбетов басқарады. 39 жастағы Ержан Мей­рам­бек­ұлы Қызылорда қаласында дүние­ге келген. Ресейдің Мәскеу қаласын­­да­ғы театр өнері универ­ситетін ак­тер­лік шеберлік маман­дығы бойын­ша тамамдаған. 2008-2010 жыл­дар ара­лығында Италияның Ми­лан қа­ласындағы му­зыкалық театрда тә­жі­­ри­бе жина­ған. Еңбек жолын 2005 жылы Бай­қоңыр қала­сындағы Мәде­ниет са­райында музыкалық сүйемел­деуші болып бас­тады. Түрлі жыл­дары …

Басқармада – жаңа басшы Read More »

Мәскеуліктер ықыласы

Ресей астанасы Мәскеуде “ГИТИС – шеберлік сағаты” деген атаумен ТМД елдерінің театр фестивалі ұйымдастырылды. Өнер салтанатына қатысушылардың арасында – облысымыздағы Ермек Серкебаев атындағы дарынды балаларға арналған мектеп-интернаттың оқушылары да болды. Талантты студенттер Мәскеуге жазушы Мұхтар Әуезовтің әңгімесі бойынша сахналанған “Қорғансыздың күні” спектаклін апарған. Қойылымда ойнайтын әртістердің жасы 18-де. – “Қорғансыздың күні” – психологиялық шығарма. Туынды …

Мәскеуліктер ықыласы Read More »

ТӘУЕЛСІЗДІКТІҢ ТӨЛ НЫШАНЫ

“Абылай хан резиденциясы” музей кешенінде “Теңге – тәуелсіздік келбеті” деген атаумен Ұлттық валюта күніне арналған жылжымалы көрме ашылды. Шараға қатысқан Ұлттық банктің облыстық филиалының мамандары мен еңбек ардагерлері төл теңгеміздің тарихына жан-жақты тоқталды. Облыстық мәдениет, тілдерді да­мыту және архив ісі басқармасы бас­шысының міндетін атқарушы Ер­нияз Сұлтан Ұлттық валютаны енгізу ел экономикасының қалыптасуы­ның алғышарты екенін айта …

ТӘУЕЛСІЗДІКТІҢ ТӨЛ НЫШАНЫ Read More »

ОТАРЛАУҒА ҚАРСЫ КҮРЕС

ХІХ ғасырдың алғашқы ширегінен бастап жер мәселесі қазақ қоғамында ең күрделі жайтқа айналады. 1819 жылы Уәли хан қайтыс болады. Яғни Ресей патшалығы хандық билікті жояды. Кейін бұл тарихи оқиға қазақ сахарасында толқулар туғызады. Патша әкімшілігі қазақ даласына біртіндеп тереңдей түсуді жеделдете отырып, оны жаулап алу бойынша белсенді саясат жүргізуге кірісті. Бұл Қазақстан аумағында әскери бекіністер, …

ОТАРЛАУҒА ҚАРСЫ КҮРЕС Read More »

АРНАЙЫ ҚЫЗМЕТТІҢ АРЛАНДАРЫ

Петропавлда толықметражды “Бүркіт” фильмінің тұсаукесері өтті. Туындының режиссері – Данияр Ибрагимов. Арнайы жасақтың жұмысы көрсетілген  фильмді тамашалауға Ұлттық ұлан академиясының курсанттары мен офицерлері және әскери қызмет ардагерлері шақырылды. Бұл кинокартина Мәдениет және ақпарат министрлігінің тапсырысы бойынша  Ұлттық киноны қолдау мемлекеттік орталығының қаржыландыруымен түсірілген. – Ұлттық ұлан академиясы – Қазақстан Қарулы күштері және “Бүркіт” сияқты ерекше …

АРНАЙЫ ҚЫЗМЕТТІҢ АРЛАНДАРЫ Read More »

Байырғы атаулардың сыры

Дәстүрге сай оқырмандарымызбен кездесу үшін Айыртау ауданына арнайы бардық. Алғашқы кездесу Саумалкөл ауылындағы №2  мектеп ұжымымен өтті. Облыстық газеттің журналистерін құшақ жая қарсы алған білім ошағының ұстаздары мектептегі жақсы жаңалықтарымен бөлісті. Бұл мектептің аралас мектепке айналу тарихының куәгерімін деп әңгімесін бастаған директор Раушан Тілеубаева: “Әр қақпаны қағып жүріп, мектепке қазақ балаларын жинадық. Өз ана тілінде …

Байырғы атаулардың сыры Read More »

КӨРЕРМЕН КӨҢІЛІНЕН ШЫҚТЫ

Сәбит Мұқанов атындағы қазақ сазды драма театры “Кукарача” спек­таклін көрермендер назарына ұсын­ды. Грузин жазушысы Н.Дум­бадзенің кейіпкерлерін қазақша сөй­леткен Барзу Абдуразза­ковтың ре­жиссерлігімен сахналанған “Кукара­ча” қойылымындағы тоғыз әртістің өнері көпшіліктің көңілінен шықты. – Осы жылдың шілде айында Гру­­зия мемлекетінің Озургетти қа­ласын­да өткен Нодар Думбадзе атындағы IV халықаралық театр фестивалінде “Кукарача” спектак­лімен қанжыға­мыз­ды майлап, “Ең үздік интерпре­та­ция” аталымында …

КӨРЕРМЕН КӨҢІЛІНЕН ШЫҚТЫ Read More »

Сәбең сыйлаған қалам

Облыстық тарихи-өлкетану му­зейінде ақын Ғалым Малдыбаевтың қаламы бар. Аталмыш жәдігерді қа­ламгердің баласы Шашубай Мал­дыбаев табыстаған. Әкесінің жазу үстелі басында қа­лам ұстап, қағазға қарап отырған сәт­тері әлі күнге дейін Шашубай аға­мыз­дың көз алдында. Өмірінің соң­ғы жыл­дарын Сергеевка қаласында өткізген Ғалым Рахметұлы бір бөлмені жеке жазу кабинеті етіп, шығармашылық кезеңдерін өткізді. – Музейге 1984 жылы табыста­ған қаламның …

Сәбең сыйлаған қалам Read More »

Өнерлі балғындар

Ұлттық қазынамыздан нәр алып, бабадан жеткен құнды мұрамыздың қадіріне жетпеген адам тамырсыз терек сияқты. Тамыры тереңге кет­пеген ағаш табиғаттың қандай сы­нына да әлсіздік танытып, құлап қалады. Өз ұлтының тілі, дәстүрі, му­зыкасын танымаған жан да осындай күй кешіп, кез келген ағымның жетегінде кетіп, бір орында нық тұра алмайды. Өкінішке қарай, өткен ға­сырда қазақ халқының басына түс­кен …

Өнерлі балғындар Read More »

Елін сүйген ер Баян

“Батыр Баян” поэмасы – бізге көп дүние үйретіп, өмірдің мәнін аша­тын туынды. Бұл поэма арқылы жас­тық­тың албырттығын, сезімнің со­қыр­лы­ғы мен ақылға бағынбай­тын асау­лығын, ашу мен ақылдың, сана мен сезімнің таласын, әрі көз­сіз ерлікті көреміз. Поэма сюжеттік жа­ғынан эпостық жырларға өте ұқсас. Реалистік не­гізде жазылған поэма­ны Мағжан та­биғатпен үн­дестіре бізге әсерлі жет­кізе алды. Бір қара­ғанда қызықты …

Елін сүйген ер Баян Read More »