«Soltüstık Qazaqstan»

PDF

Руханият

КЕНЕПТЕГІ КӨШПЕНДІЛЕР ӨМІРІ

Түбі бір түркі халықтарының арасындағы мәдени байланысты нығайтып, шекарасыз өнер кеңісті­гіне жол ашуға осы елдердегі шығар­машылық орта зор үлес қосып ке­леді. Өңірімізге келген татар сурет­шісі Арыслан Ибрагимов қызылжар­лықтарға арнап көрме өткізді. Екі аптаға жуық қаладағы арт-орта­лықтың көркін келтірген көрмені та­машалауға жиналғандар көп болды. Суретші қылқаламынан туған 15 туындысының басын қосып, оған “Көшпелі көрме” деген атау …

КЕНЕПТЕГІ КӨШПЕНДІЛЕР ӨМІРІ Read More »

“Сырымбет” әні кімге арналған?

Қай туындының болсын шығу та­рихын білу тыңдарманның таны­мын кеңейтіп, шығарманы терең түсінуіне мүмкіндік береді. Әсіресе ән өне­рінде бұл тәжірибе күні кешеге дейін сақталып келді. Композиторлар үшін өнердегі жаңа материкті ашып, “қа­зақ ән өнерінің Колумбы” (Ж.Нәжіме­денов) атанған Ақан сері шығарма­шылығы да өз астарына айтылмаған талай тарихты бүгіп жатыр. Жалпы Ақан өміріне қатысты қай деректі алып қарасақ …

“Сырымбет” әні кімге арналған? Read More »

Өрнектен шыққан көрнекті тұлға

Мектепте оқып жүргенде сынып жетекшіміз Ақтоты Сақтағанқызы өңірде алғашқылардың қатарында Ленин орденімен марапатталған ұлағатты ұстаз Ғабдолла Шоқаев туралы жиі әңгімелейтін, өзгелерге үнемі үлгі ететін. Кейін білгеніміздей, апайымыз Есіл ауданы Өрнек ауылында кіндік қаны тамған көрнекті тұлғаның жерлесі екен. Өзім еңбек ететін облыстық тарихи-өлкетану музейінде Ғабдолла атамыз туралы көптеген мағлұматтарға қанықтым. 1883 жылы дүниеге келген Ғаб­долла …

Өрнектен шыққан көрнекті тұлға Read More »

ҚҰЛАҚТАН КІРІП, БОЙДЫ АЛҒАН

Қызылжарлықтар тағатсыздана күт­кен “Qyzyljar music fest – 2023” фес­тивалінің шымылдығы этно­музы­камен ашылды. Ұлттық өнер – өміршең қазына. Оның та­мыры тереңде жатыр. Бүгінде осы бай мәдени мұраны сақтап, қазақ хал­қының төл дәстүрін терең меңге­ріп қана қоймай, халық музыкасы ар­қылы ұлттық құндылықтарды жаң­ғыртуға болады. Сондықтан өңір тұр­ғындарының көзайымына айналған “Qyzyljar music fest – 2023” фестива­лі­нің мәні де, …

ҚҰЛАҚТАН КІРІП, БОЙДЫ АЛҒАН Read More »

АЙЫМЖАН — АҢЫЗ МЕКЕН

Жамбыл ауданындағы Айымжан ауылы өзі аттас көлдің жағасында орналасқан. Бәрінен бұрын көздің жауын алатын, көлденең көзді сұқтандырмай қоймайтын сұлу табиғатын айтсаңшы! Ата-бабамыздың тұрмыс-салты мен тарихын індете зерттеп жүрген жергілікті өлкетанушылар жинастырған деректерге үңілсек, осынау елді мекен жайлы небір тылсым сырларды көкейге түюге болады. Соның аңызға бергісіз мысқалдай мысалы мынандай. Ай десе аузы, күн десе көзі …

АЙЫМЖАН — АҢЫЗ МЕКЕН Read More »

БОЗОҚТАН БҮГІНГЕ ДЕЙІН

Астананың ширек ғасырда әлем таныған әсем қалаға айналуының өзі тамаша құбылыс. Сарыарқаның сайын даласында орын тепкен елді мекеннің тарихынан талай оқиға­ларды суырпақтай отырып, қазақ елі­нің қалыптасуы мен дамуын көз ал­дымызға елестете аламыз. Астана қаласының тарихы VIII ғасырдан басталатындығын бүгінде ғалымдар дәлелдеп отыр. Бұл ме­кеннің қалаға лайық орын болғанын 1816 жылы Есіл-Нұра өңіріне келген офицер И.Шангин …

БОЗОҚТАН БҮГІНГЕ ДЕЙІН Read More »

Сарыарқа төріне саяхат

Ел кезіп, жер көріп, саяхат жасағанды жаны сүйетін адамдардың бірі – менмін. Жаңа достар, сыры ашылмаған жұмбақ жерлер, естен кетпес қызықты оқиғаларды бастан кешуді жаным ерекше қалап тұрады. Табаным тиген алғашқы күн­нен-ақ құт мекен бауырына басып, іскерлердің, қызу да қарбалас тір­шіліктің, арман мен мақсаттың қаласы екендігін танытты. Еркелей сылдыр қаққан Есілдің толқындары жанға сая болып, …

Сарыарқа төріне саяхат Read More »

Тәкаппарлық – жағымсыз мінез

Кейде адам баласы “мен” деген сөзді қаншалықты көп айтатынын өзі де байқамай қалады. Бір кісінің жүрегіне үнемі өзін көрсету, мойындату, өзгеден жоғары екендігін білдіру сезімі ұяласа, онда ол жүректі білдірмей келіп шағатын улы жылан маңайлап жүр деп болжасақ қателесе қоймаспыз. Ол сезімді Ислам шариғатында “тәкаппарлық” деп атайды. Тәкаппарлық – араб тіліндегі “кибр” және “тәкәббур” сөздерінен …

Тәкаппарлық – жағымсыз мінез Read More »

САҒЫНДЫРҒАН ЖЫР

Биыл Алаштың ардақтысы, қамшының сабындай қысқа ғұмырын халқының азаттығы жолына арнаған ақын, жерлесіміз Мағжан Жұмабаевтың туғанына 130 жыл толады. Ұлтымыздың асыл перзентінің ғұмыр жолы, тағдыр-талайы тақтайдай тегіс болды деп айта алмаймыз. Мағжан Жұмабаевтың өмірі мен өлеңі туралы жарты ғасырдан астам уақыт бойы айтылмады, насихатталмады. Ақынның кітаптары тыйым салу кесірінен сарғайып, тозып, жоғалып жатты. Бірақ айды …

САҒЫНДЫРҒАН ЖЫР Read More »

Оқырман саны он мыңнан асты

Қадірлі оқырман! 2023 жылдың екінші жартыжылдығына мерзімді баспасөзге жазылу науқанының аяқ­талғанын өздеріңіз жақсы білесіздер. Дәстүрлі науқан басталған кезде газет қызметкерлерінің көкейінде “Таралымымыз қанша болады? Оқырманда­рымыздың саны көбейе ме?”, – деген сияқты жауабы беймәлім са­уалдардың ұялағаны жалған емес. Әлем халқын бір тарының қауызына сый­дырардай үрейлендірген панде­мия жылдарында ғасырдан астам тарихы бар қарт басылым – облыстық “Sol­tüstık …

Оқырман саны он мыңнан асты Read More »

Қаридан қалған Құран

Облыс орталығында ашылған Ислам мәдениеті музейіндегі құнды жәдігерлердің бірі – 87 жыл ғұмы­рында бес уақыт намазын қаза қылмай, белгілі ділмар атан­ған қари Ғабдолбәри Төлегенұлы­ның қасиетті Құраны, Құран аят­тары жазылған күйтабақтары, Мек­кеден арнайы әкелінген тақиясы. Бұл жәдігерлерді 2020 жылы Солтүстік Қазақстан облыстық та­рихи-өлкетану музейіне “Музейге сый” акциясы аясында марқұмның ұлы Жапар Төлегенов сыйлаған еді. 1915 жылы …

Қаридан қалған Құран Read More »

БАБАМЫЗДЫҢ КӨЗІНДЕЙСІҢ, ДОМБЫРА!

“Нағыз қазақ – қазақ емес, нағыз қазақ – домбыра”, – дейді ақын Қадыр Мырза-Әлі. Ғасырлар бойы қазақ халқының тұрмыс-тір­шілігіне, қиын-қыстау күндеріне куә болған аспабымыз домбыра еді. Оның бойында күллі қазақтың тарихы, мұң-зары, қуа­ныш-қайғысы, өткені мен бүгіні жатыр. Сондықтан да болар, қай үйді қарасаң да қасиетті домбыраның алар орны – төр. Шіл­денің бірінші жексенбісі Ұлттық домбыра …

БАБАМЫЗДЫҢ КӨЗІНДЕЙСІҢ, ДОМБЫРА! Read More »

АЛТЫН КӨПІР

Бұқаралық ақпарат құралдары қызметкерлерінің кәсіби ме­рекесі күні Қазақстан Журна­листер одағының облыстық филиалы салтанатты жиын өткізді. Ақпарат айдынында үздік деп танылған журналистер түрлі марапатқа ие болды. “Қазақстан Республикасының құр­метті журналисі” төс­белгісімен Мам­лют ауданындағы “Зна­мя труда” газе­тінің директоры Халида Шагвалее­ва, “Жыл редакторы” аталымымен “Qyzyljar” телеарнасының шеф-редак­то­ры – Индира Қалиева, “Жыл жур­налисі” аталымымен “AIQYN” рес­публикалық газетінің меншікті тілшісі …

АЛТЫН КӨПІР Read More »

Ұлтымыздың бойтұмары

Шілденің бірінші жексенбісі – Ұлттық домбыра күні. Халқымыз домбыраға үкі тағып, төріне ілген. Күйшілерді төредей күтіп, төбесіне көтерген. Сонау Кетбұға бабамыздан бері жалғасып келе жатқан дәу­лескер күйшілеріміздің мол мұрасы – баға жетпес рухани бай­лығымыз. Құрманғазы мен Дәулеткерейдің, Тәттімбет пен Сүгір­дің, Қазанғап пен Динаның күйлері – төл мәдениетіміздің бірегей үлгілері. Төл өнерімізді дәріптеу арқылы асыл құндылықта­рымызды …

Ұлтымыздың бойтұмары Read More »

Құрбан айт – ұлық мереке

Құрбан айт мерекесі көкжиектен күлімдеп, құшағын айқара жайып төрімізге енгелі тұр. Құрбан айт – мұсылмандардың ең қасиетті мерекесі. Ол “ораза айттан” кейін 70 күннен соң басталып, 3 күнге созы­лады. Бұл күндер қажылықпен аяқталады. Айт күндері мұсыл­ман қауым Алла тағаланың разылығы үшін құрбан шалады. Құрбан – араб тілінде “жақындау” дегенді білдіреді, яғни жасаған сауап істер арқылы …

Құрбан айт – ұлық мереке Read More »

ҰЛТ ҮШІН ТУҒАН ҰЛЫ ТҰЛҒА

Көк шалғыны көсілген, қалың орманы сыңсыған кең даланың төсін қаққа бөліп қара жол шұбап жатыр. Бұл – жай жол емес. Мағжан туған киелі Сарытомарға, Сасықкөл жағасына апаратын үлкен жол. Алапат ақындық күші теңдессіз даңқты бабамыздың шыққан тегіне бастайтын даңғыл жол. Жасынан білім қуып, асқақ арманына құлаш ұрған бала Мағжан Қызылжарға барған ұлы жол. Бұл жолдың …

ҰЛТ ҮШІН ТУҒАН ҰЛЫ ТҰЛҒА Read More »

МАҒЖАННЫҢ ЖЫРЫ — МӘҢГІЛІК

Жырға құмар қызылжарлық қа­уым соңғы бес жылдан бері жыл са­йын айтыс өнерін қызықтап келеді. Жылда өңірімізде облыстық, республикалық, халықаралық дең­гейдегі бірнеше айтыстың өтуі дәстүрге айналған. Қалың жұртшы­лықтың да төл өнерге деген өзіндік ықыласы оянып, талғамы қалыптасқан. Әуел­де көңілде әлдебір алаңмен келетін жыр жүйріктері бүгінде мұнда ат ізін жиі салады. Аузымен құс тістеген дүлділдерді көруге де …

МАҒЖАННЫҢ ЖЫРЫ — МӘҢГІЛІК Read More »

Тағылымды кездесу

Ұлттық қауіпсіздік коми­теті облыстық департаментінің мамандары ақын, жер­ле­сіміз Мағжан Жұмабаевтың туғанына 130 жыл толуына орай әдеби кеш ұйымдас­тырды. Іс-шараға белгілі қоғам қайрат­кері, журналист-жазушы, облыстың құрметті азаматы Жарасбай Сүлейменов қатысып, мағжантану ісінің қалай жүргізіліп жатқанын айтты. – 1988 жылы Мағжан ақталғаннан кейін маған сол кездегі Мемлекеттік қауіпсіздік комитетінің об­лыс­тық департаменті төрағасының орын­басары, полковник Едіге Қайырбе­ков телефон …

Тағылымды кездесу Read More »

Ұлтын сүйген ұлы жүрек

Облыстық тарихи-өлкетану музейінде Алаштың ардақты ақыны Мағжан Жұмабаевтың туғанына 130 жыл толуына орай “Ұлтын сүйген ұлы жүрек – Мағжан” атты көрме өтуде. Оны тамашалаған жерлестеріміз бен қала қонақтары ақынның қилы өмірі мен бай шығармашылық мұрасына қанығуда. Өркениеттің өріне шыққан халық Мағжан секілді ақындарының шы­ғар­машылығын ғана емес, өнегелі өмірін, тағылымды тағдырын, қоғамдық істері мен әрекеттерін, атқарған …

Ұлтын сүйген ұлы жүрек Read More »

Айтылмаған ақиқат

Қазақтың ұлы ақыны, азаттық үшін күресте жанын қиған аяулы ұл­дарының бірі – Мағжан Жұмабаев­тың ардақты аты арамызға оралғалы отыз жылдан асты. Мағжан біздің заманымыз үшін де “Жастардың ой-санасының әміршісі” (С.Сәдуақасов) екенін өз халқы ғана емес бүкіл түркі әлемі мойындап отырғанын биылғы мерейтойын атап өту барысында көріп отырмыз. Биылғы мерейтой тек той тойлап, жиындар өткізуге ғана …

Айтылмаған ақиқат Read More »